موقعیت جغرافیایی استان
بولت
موقعیت جغرافیایی استان آذربایجان شرقی

استان آذربایجان‌شرقی از استان‌های مهم، پرجمعیت و آباد ایران است که در گوشه شمال‌غرب کشور واقع گردیده‌است و از نظر موقعیت جغرافیایی در محدوده 45 درجه و 7 دقیقه الی 48 درجه و 20 دقیقه طول شرقی و 36 درجه و 45 دقیقه الی 39 درجه و 26 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته‌است. این استان با مساحتی برابر 88/45490 کیلومتر مربع (حدود 81/2 درصد مساحت کل کشور) می باشد و از لحاظ وسعت در بین استان‌های کشور در رتبه دهم قرار دارد.
منطقة آذربایجان به علت موقعیت خاص جغرافیائی، یکی از مناطق حساس و مهم کشور است. همین اهمیت حساسیت و گستردگی، باعث شده‌است تا این منطقه با وجود خصوصیات مشترک جغرافیایی، فرهنگی و تاریخی، به سه استان آذربایجان‌شرقی،‌ آذربایجان‌غربی و اردبیل تقسیم شود. اهمیت ژئوپولیتیک و ژئواکونومیک استان آذربایجان‌شرقی قدمتی به اندازه آشنائی انسان با بازرگانی دارد. از زمان جاده ابریشم تاکنون این منطقه محور ارتباط خاور دور با قلب آسیا بوده‌است.
این استان از نظر موقعیت طبیعی در محل به‌هم خوردگی دو رشته کوه البرز و زاگرس، به‌عبارتی در زون البرز و آذربایجان و در گوشه شمال‌غرب فلات ایران واقع شده‌است. از نظر تقسیمات حوضه‌های آب‌ریز کشور، حوضه‌های آب‌خیز ارس، سفیدرود ـ قزل‌اوزن و دریاچه ارومیه پهنه استان را پوشش می‌دهند که بیشترین مساحت استان در محدوده حوضه آب‌ریز دریاچه ارومیه قرار گرفته‌است. (لازم به ذکر است که حوضه‌های آبخیز ارس و سفیدرود از زیرحوضه‌های خزر می‌باشند).
در حالت کلی، استان آذربایجان‌شرقی یک منطقه کوهستانی محسوب می‌شود که حدود 40 درصد از سطح آن را کوهستان و 2/28 درصد را تپه ‌ماهورها و 8/31 درصد را زمین‌های هموار (دشت‌ها و جلگه‌های میان‌کوهی) فرا گرفته‌است. از مناطق کوهستانی معروف منطقه، می‌توان توده آتشفشانی سبلان در شرق و سهند در غرب و جنوب غربی و رشته کوه‌های قره‌داغ در شمال و رشته کوه‌های تخت سلیمان و اربط در جنوب و ارتفاعات بزقوش در جنوب شرق و قوشاداغ در شمال‌شرق استان را نام برد.
ساختار محیط زیست طبیعی آذربایجان شرقی به علت شکل گیری چهره های متفاوت طبیعت زاییده شرایط متعددی بوده و در پدید آمدن آنها عوامل بیشماری نظیر وضعیت زمین شناسی، خاک، اقلیم و روند تکامل و عوامل زیستی مؤثر بوده است. تلاقی رشته کوههای البرز و زاگرس و قرار گرفتن مبدأ آغاز رشته کوههای مرکزی ایران در این منطقه و وجود دشتها و کوهپایه های مستعد و بهره مندی این رشته کوهها از خصوصیات چین خوردگی آلپ ـ هیمالیا به همراه برخورداری منطقه از چهار نوع اقلیم موجب تنوع و غنای زیادی در ساختار گیاهی و جانوری منطقه را فراهم نموده است. ارسباران با آن ویژگی های منحصر به فرد خود کلکسیونی از عناصر هیرکانواکسینی و عناصر سایر مناطق گیاهی کشور محسوب میشود. علاوه بر تنوع عظیم گیاهی، عمده ترین گونه های پستانداران و پرندگان حمایت شده یا کمیاب را نیز در چتر حمایت خود دارد. مرال، شوکا، پلنگ، خرس قهوه ای،کل و بز وحشی،سیاه گوش، گربه وحشی وپرندگان حمایت شده ای همچون سیاه خروس، قرقاول، دراج، طرلان و سایر پرندگان شکاری و سایر طیف وسیعی از پرندگان کوچک (پاسری فرمها) از آن جمله‌اند. توده‌های کوهستانی آرارات در مناطقی از شمال استان به فلات مرکزی ایران می پیوندد که آهو و میش مرغ از گونه های خاص این تیپ به شمار میرود. علاوه بر آن زیستگاههای آبی مهم و با ارزشی در این استان وجود دارد که تالابهای بین المللی قوری گل و قره قشلاق و  تالابهای حاشیه دریاچه ارومیه،جنگلها و زیستگاههای حاشیه ارس و دریاچه های پشت سدها و … که مأمن پرندگان متنوع و حمایت شده، درحال انقراض و آسیب پذیر میباشد از آن جمله اند. در سایه این موهبت الهی در استان بیش از2500  گونه گیاهی و   346 گونه جانوری موجود میباشد که شامل 51 گونه پستاندار، 225 گونه پرنده، 37 گونه خزنده، 6 گونه دوزیست، 27 گونه ماهی است.  حدود 2/13  از عرصه استان تحت عناوین مختلف حفاظت شده ،پناهگاه حیات وحش ، اثر طبیعی ملی  و تالابهای سایت رامسر  تحت کنترل زیست محیطی می باشند که با تلاش و جانفشانی محیط بانان که بازوی اجرایی سازمان محیط زیست هستند حفاظت می شود. و ضمنا در عین وجود پتانسیل های کم نظیر طبیعی ، واقع شدن در منطقه استراتژیک شمالغرب و مسیر بازارهای تجارت جهانی و جاده ابریشم و وجود مردمی هوشمند و خلاق سبب افزایش واحدهای صنعتی و معدنی گردیده بطوریکه بیش از 34000 واحد صنعتی و 250 واحد معدنی و صنایع بزرگی چون پتروشیمی ،پالایشگاه ،نفت ،صنایع داروسازی ، شیمیایی ، سیمان ، خودروسازی و شاخصهای توسعه استان را ارتقاء داده ولی حساسیتهای مدیریتی محیط زیست را نیز سبب شده است که لزوم پایداری توسعه نیاز به مدیریت دقیق و فراگیر زیست محیطی دارد.

اقلیم و آب و هوای استان
آب و هوای آذربایجان‌شرقی به‌ طور کلی سرد و خشک است ولی به‌علت تنوع توپوگرافیکی از اقلیم‌های متفاوتی برخوردار است. این استان همواره تحت تأثیر باد‌های سرد شمالی و سیبری و بادهای مرطوب دریای سیاه و مدیترانه و اقیانوس اطلس قرارگرفته است به‌ علاوه، بادهای محلی نیز تحت تأثیر شرایط طبیعی استان از سوی کوهستان‌های بلند و دریاچه‌های ارومیه و خزر به سوی دشت‌ها و جلگه‌ها می‌وزند. آذربایجان‌شرقی یک منطقه سردسیر و کوهستانی است و از لحاظ تقسیم‌بندی‌های اقلیمی جزو مناطق نیمه‌خشک به حساب می‌آید و میانگین بارندگی سالیانه 250 الی 300 میلی‌متر می‌باشد.

موقعیت کوهستانی و عرض جغرافیایی استان از عوامل برودت و سرمای قسمت اعظم این منطقه است. کم ارتفاعی و اثرات ملایم‌کننده بخارهای دریای خزر در پاره‌ای از مناطق از عوامل اعتدال اقلیمی آن به شمار می‌آید. به علاوه آذربایجان تا حدودی تحت تأثیر جریان‌های مرطوب دریای مدیترانه از سمت غرب و جنوب‌غربی قرار دارد و توده‌های هوای سرد سیبری نیز از شمال بر آب و هوای آن اثر می‌گذارد.
تبریز نیز دارای هوائی اقلیمی و کم رطوبت است و حد متوسط بارندگی آن در سال 285 میلی‌متر است. این جلگه در اثر ارتفاعی که از سطح دریا دارد، دارای زمستان‌های طولانی و سرد و تابستان‌های معتدل است